Voor ondernemers is inkomen vaak minder voorspelbaar dan voor iemand met een vast salaris. Toch kan een verhuurder, makelaar, woningcorporatie of bank vragen om een onderbouwde inkomensinschatting. Het berekenen van de prognose ondernemersinkomen helpt dan om duidelijk te maken welk inkomen redelijkerwijs verwacht mag worden. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar wat er eerder is verdiend, maar ook naar actuele cijfers, vaste kosten en toekomstige ontwikkelingen binnen de onderneming.
Wat is een prognose van het ondernemersinkomen?
Een prognose van het ondernemersinkomen is een onderbouwde verwachting van het inkomen dat een ondernemer in een bepaalde periode zal verdienen. Meestal gaat het om het lopende jaar, maar soms wordt ook naar het volgende jaar gekeken. De prognose wordt opgesteld op basis van financiële gegevens uit het verleden, de actuele situatie en bekende informatie over de toekomst.
Voor werknemers is het inkomen vaak eenvoudig aan te tonen met loonstroken of een werkgeversverklaring. Bij ondernemers ligt dat anders. De winst kan per maand schommelen, kosten kunnen veranderen en opdrachten kunnen tijdelijk hoger of lager uitvallen. Daarom is een prognose geen simpele gok, maar een financiële inschatting met uitleg.
Zo’n prognose bestaat meestal uit meerdere onderdelen. Denk aan een balans, een winst- en verliesrekening en een toelichting waarin staat hoe de cijfers zijn opgebouwd. Die toelichting is belangrijk, omdat deze uitlegt waarom het verwachte inkomen realistisch is.
Een officieel ondernemersinkomen prognose formulier of rapport kan bijvoorbeeld worden gebruikt bij een aanvraag voor een huurwoning, hypotheek of andere financiële beoordeling. De ontvangende partij wil dan kunnen zien of het inkomen voldoende stabiel en aannemelijk is.
Wanneer heb je een prognose ondernemersinkomen nodig?
Een prognose ondernemersinkomen wordt vooral gevraagd wanneer iemand anders jouw financiële situatie moet beoordelen. Dat gebeurt vaak bij grote financiële verplichtingen. De andere partij wil dan weten of je het maandelijkse bedrag naar verwachting kunt betalen.
Veelvoorkomende situaties zijn:
- het aanvragen van een huurwoning via een makelaar of woningcorporatie;
- het onderbouwen van inkomen bij een hypotheekaanvraag;
- het aantonen van financiële draagkracht als zelfstandige;
- het verklaren van een stijgende of dalende omzet in het lopende jaar;
- het geven van extra zekerheid wanneer jaarcijfers nog niet volledig zijn.
Vooral startende ondernemers of ondernemers met wisselende inkomsten krijgen vaker met deze vraag te maken. Als er nog weinig definitieve jaarcijfers beschikbaar zijn, wordt de actuele stand van zaken belangrijker. Denk aan de omzet tot nu toe, lopende opdrachten, vaste lasten en verwachte kosten.
Ook bij ondernemers die sterk groeien of juist een rustiger jaar verwachten, kan een prognose nuttig zijn. De cijfers uit eerdere jaren geven dan niet altijd een volledig beeld van het huidige inkomen. Een prognose helpt om dat verschil toe te lichten.
Berekenen van de prognose ondernemersinkomen: welke gegevens zijn nodig?
Bij het berekenen van de prognose ondernemersinkomen draait het om een combinatie van harde cijfers en realistische verwachtingen. Het is dus niet voldoende om alleen een gewenst jaarinkomen te noemen. De berekening moet aansluiten op de administratie en op wat er binnen de onderneming daadwerkelijk speelt.
Historische cijfers
De basis ligt vaak bij de cijfers van eerdere jaren. Daarbij wordt gekeken naar de winst- en verliesrekening en de balans. De winst- en verliesrekening laat zien welke omzet is behaald en welke kosten daartegenover stonden. De balans geeft inzicht in bezittingen, schulden en het eigen vermogen van de onderneming.
Historische cijfers laten zien hoe de onderneming zich eerder heeft ontwikkeld. Is de omzet stabiel? Zijn de kosten voorspelbaar? Zijn er grote schommelingen geweest? Zulke vragen helpen om de prognose beter te begrijpen.
Als er meerdere jaren beschikbaar zijn, ontstaat er een breder beeld. Toch betekent dat niet dat het verleden altijd leidend is. Een onderneming kan veranderen door nieuwe klanten, andere tarieven, extra investeringen of hogere vaste lasten.
Actuele resultaten van het lopende jaar
Naast de jaarcijfers zijn de actuele cijfers van het lopende jaar belangrijk. Deze laten zien hoe de onderneming er nu voor staat. Denk aan omzet tot en met de meest recente maand, gemaakte kosten en behaalde winst.
Deze informatie is vooral nuttig wanneer het lopende jaar anders verloopt dan eerdere jaren. Misschien zijn er meer opdrachten binnengekomen, zijn tarieven verhoogd of zijn bepaalde kosten juist weggevallen. Ook het omgekeerde kan gebeuren: omzet kan tijdelijk lager zijn of vaste kosten kunnen zijn gestegen.
Een goede prognose sluit daarom aan op de administratie tot nu toe. Van daaruit wordt berekend wat er naar verwachting nog volgt in de rest van het jaar.
Toekomstige omzet en vaste kosten
Een prognose kijkt ook vooruit. Daarbij kan informatie over toekomstige opdrachten, contracten of terugkerende klanten worden meegenomen. Het gaat om informatie die concreet genoeg is om mee te wegen.
Ook vaste kosten zijn belangrijk. Denk aan huur van bedrijfsruimte, abonnementen, verzekeringen, leasekosten, personeelskosten of andere terugkerende uitgaven. Als deze kosten bekend zijn, kunnen ze worden verwerkt in de verwachte winst.
Bij toekomstige omzet is voorzichtigheid belangrijk. Een opdracht die al is bevestigd, weegt zwaarder dan een mogelijke opdracht waarover nog wordt gesproken. De toelichting bij de prognose maakt duidelijk welke aannames zijn gebruikt.
Hoe wordt het verwachte ondernemersinkomen berekend?
Het verwachte ondernemersinkomen wordt meestal berekend door de verwachte omzet te verminderen met de verwachte zakelijke kosten. Het resultaat geeft een inschatting van de winst uit onderneming. Afhankelijk van de situatie kunnen fiscale posten, ondernemersaftrek of andere elementen een rol spelen, maar de kern blijft: wat blijft er naar verwachting over uit de onderneming?
Een eenvoudige gedachtegang ziet er als volgt uit:
- bepaal de omzet die al is behaald in het lopende jaar;
- maak een realistische inschatting van de resterende omzet;
- tel deze bedragen bij elkaar op;
- breng de zakelijke kosten in mindering;
- controleer of de uitkomst aansluit bij eerdere jaren en bekende ontwikkelingen.
Toch is de praktijk vaak minder eenvoudig. Niet alle omzet komt gelijkmatig binnen. Sommige ondernemers hebben seizoenspieken. Anderen hebben grote opdrachten die maar een paar keer per jaar worden gefactureerd. Daarom is een toelichting bij de cijfers onmisbaar.
Een prognose wordt sterker wanneer afwijkingen worden verklaard. Is de omzet hoger door een nieuwe opdrachtgever? Zijn de kosten lager omdat een investering vorig jaar eenmalig was? Of is de winst tijdelijk lager door groei van de onderneming? Zulke details geven context aan het verwachte inkomen.
Wat staat er meestal in een prognoserapport?
Een prognoserapport is uitgebreider dan alleen één bedrag onderaan de pagina. Het rapport moet laten zien hoe de inkomensverwachting is opgebouwd. Dat maakt het document beter te beoordelen voor partijen die om financiële zekerheid vragen.
In de praktijk bevat een prognose vaak de volgende onderdelen:
- gegevens van de onderneming en ondernemer;
- balans van het afgelopen jaar en eventueel het huidige jaar;
- winst- en verliesrekening van eerdere en actuele periodes;
- berekening van het verwachte resultaat;
- toelichting op omzet, kosten en aannames;
- uitleg bij bijzondere ontwikkelingen;
- ondertekening of bevestiging door de opsteller.
De balans en winst- en verliesrekening geven de financiële basis. De toelichting maakt duidelijk waarom de verwachte cijfers logisch zijn. Samen vormen ze een onderbouwd beeld van het ondernemersinkomen.
Soms wordt gevraagd om een specifiek ondernemersinkomen prognose formulier. In andere gevallen volstaat een rapport met de juiste gegevens en toelichting. Het hangt af van de partij die het document beoordeelt. Daarom kan de gevraagde vorm per situatie verschillen.
Waar letten banken, verhuurders en andere beoordelaars op?
Een partij die een prognose beoordeelt, kijkt meestal naar betrouwbaarheid en onderbouwing. Het gaat niet alleen om de hoogte van het verwachte inkomen, maar ook om de vraag of dat inkomen aannemelijk is.
Belangrijke aandachtspunten zijn:
- sluit de prognose aan op de bestaande administratie;
- zijn omzet en kosten realistisch ingeschat;
- worden grote verschillen met eerdere jaren uitgelegd;
- is duidelijk welke aannames zijn gebruikt;
- is de prognose professioneel opgesteld;
- zijn de cijfers compleet en controleerbaar.
Een plotselinge stijging van het inkomen hoeft geen probleem te zijn, maar moet wel worden verklaard. Bijvoorbeeld door nieuwe opdrachten, hogere tarieven of lagere kosten. Zonder uitleg kan zo’n stijging minder overtuigend zijn.
Ook dalingen verdienen aandacht. Een lager inkomen kan tijdelijk zijn, bijvoorbeeld door een investering of overgangsperiode. Een goede toelichting voorkomt dat losse cijfers verkeerd worden geïnterpreteerd.
Rol van een boekhoudkantoor bij de prognose
Een prognose kan door een financieel professional worden opgesteld, bijvoorbeeld door een boekhouder of administratiekantoor. Die verwerkt de aangeleverde gegevens in een overzichtelijk rapport en zorgt voor een professionele toelichting.
Balancify biedt het opstellen van een prognose ondernemersinkomen als losse dienst aan. Volgens de beschikbare informatie levert de ondernemer daarvoor onder meer jaarcijfers, actuele cijfers en eventuele gegevens over toekomstige opdrachten of vaste kosten aan. Deze gegevens worden verwerkt in een prognoserapport met balans, winst- en verliesrekening en toelichting.
De dienst kost momenteel vanaf €250 exclusief btw en het rapport wordt volgens Balancify binnen een week ondertekend aangeleverd. Balancify is een erkend boekhoudkantoor met een beconnummer. Daarbij geeft Balancify zelf aan dat het geen accountantskantoor is wanneer specifiek een erkende accountant wordt vereist.
Dat onderscheid is belangrijk. Sommige partijen accepteren een rapport van een boekhoudkantoor, terwijl andere partijen expliciet om een accountant vragen. De eisen kunnen dus per aanvraag verschillen.
Veelgemaakte fouten bij een inkomensprognose
Een prognose is bedoeld om duidelijkheid te geven. Toch ontstaan er soms fouten waardoor het document minder sterk wordt. Vaak gaat het niet om ingewikkelde problemen, maar om ontbrekende informatie of te optimistische aannames.
Veelvoorkomende fouten zijn:
- alleen een verwacht jaarbedrag noemen zonder onderbouwing;
- toekomstige omzet meetellen die nog erg onzeker is;
- vaste kosten vergeten of te laag inschatten;
- geen uitleg geven bij afwijkingen ten opzichte van eerdere jaren;
- actuele cijfers niet goed laten aansluiten op de administratie;
- privéopnames verwarren met zakelijke winst.
Vooral dat laatste punt zorgt regelmatig voor verwarring. Het ondernemersinkomen is niet altijd hetzelfde als wat een ondernemer maandelijks naar privé overmaakt. Privéopnames zeggen iets over geldstromen, maar niet automatisch over de winstgevendheid van de onderneming.
Een realistische prognose is meestal overtuigender dan een te rooskleurige inschatting. Beoordelaars kijken namelijk niet alleen naar het eindbedrag, maar ook naar de logica achter de berekening.
Praktisch voorbeeld van een eenvoudige prognose
Stel dat een ondernemer in de eerste acht maanden van het jaar €60.000 omzet heeft behaald. De zakelijke kosten in die periode bedragen €24.000. De voorlopige winst is dan €36.000.
Voor de resterende vier maanden verwacht de ondernemer nog €28.000 omzet. Op basis van vaste lasten en verwachte variabele kosten worden de kosten voor die periode geschat op €11.000. De verwachte extra winst is dan €17.000.
De totale verwachte jaarwinst komt in dit eenvoudige voorbeeld uit op €53.000. Toch is dat nog geen volledig prognoserapport. Er moet ook worden uitgelegd waarom de resterende omzet realistisch is. Zijn er lopende opdrachten? Zijn er terugkerende klanten? Zijn de kosten vergelijkbaar met eerdere maanden?
Daarnaast moet worden bekeken of de uitkomst past bij eerdere jaren. Als de winst vorig jaar veel lager was, vraagt dat om toelichting. Als de stijging logisch volgt uit nieuwe opdrachten of hogere tarieven, kan dat worden meegenomen in de verklaring.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen jaarcijfers en een prognose ondernemersinkomen?
Jaarcijfers kijken terug op een afgesloten periode, terwijl een prognose vooruitkijkt. Bij een prognose worden historische cijfers gecombineerd met actuele resultaten en verwachtingen voor de rest van het jaar.
Kan een prognose worden gebruikt voor een huurwoning?
Ja, een prognose kan worden gebruikt om ondernemersinkomen te onderbouwen bij een huurwoning. De verhuurder, makelaar of woningcorporatie bepaalt uiteindelijk zelf welke documenten worden geaccepteerd.
Moet een prognose altijd door een accountant worden opgesteld?
Niet altijd. Soms wordt een rapport van een boekhoudkantoor geaccepteerd, maar sommige partijen vragen specifiek om een erkende accountant. De exacte eis verschilt per organisatie en situatie.
Welke cijfers zijn het belangrijkst voor de berekening?
Vooral historische jaarcijfers, actuele resultaten en informatie over toekomstige omzet en kosten zijn belangrijk. Samen laten deze gegevens zien of het verwachte inkomen realistisch en onderbouwd is.
Is een prognose hetzelfde als een garantie op inkomen?
Nee, een prognose is geen garantie. Het is een onderbouwde verwachting op basis van beschikbare cijfers, actuele ontwikkelingen en redelijke aannames over de komende periode.
